⚠️

Φόλα: πρώτες βοήθειες για δηλητηρίαση σκύλου στην Κύπρο

Υποψία δηλητηρίασης; Τηλεφωνήστε αμέσως σε κτηνίατρο — πριν από τα συμπτώματα, πριν από οτιδήποτε άλλο. Τα λεπτά κρίνουν το αποτέλεσμα.

Αν ο σκύλος σας μπορεί να έφαγε φόλα, πάρτε τηλέφωνο κτηνίατρο τώρα — όσο διαβάζετε αυτές τις γραμμές. Μην περιμένετε συμπτώματα: μπορεί να φανούν σε λίγα λεπτά ή μετά από ώρες, και όταν φανούν, το δηλητήριο ήδη δρα. Με το δηλητήριο που μπαίνει συχνότερα στις φόλες στην Κύπρο, οι σκύλοι που φτάνουν γρήγορα στον κτηνίατρο συνήθως αναρρώνουν μέσα σε μια μέρα· χωρίς θεραπεία, ο θάνατος μπορεί να έρθει λίγα λεπτά μετά τα πρώτα σημάδια. Αυτός ο οδηγός δίνει γενικές πρώτες βοήθειες, όχι διάγνωση — ο κτηνίατρός σας στο τηλέφωνο μετράει περισσότερο από οτιδήποτε γραμμένο εδώ.

30΄–2 ώρες

από την κατάποση της φόλας ώς τα πρώτα συμπτώματα

~24 ώρες

συνήθης ανάρρωση όταν το αντίδοτο δοθεί έγκαιρα

1460

γραμμή της Αστυνομίας για αναφορά φόλας

Τι είναι η φόλα — και γιατί σκοτώνει ακόμα στην Κύπρο

Φόλα είναι τροφή εμποτισμένη με δηλητήριο, αφημένη στο έδαφος — σε χωράφια, στις άκρες των χωριών, πάνω σε μονοπάτια. Το κλασικό δηλητήριο είναι το Lannate (methomyl), γεωργικό εντομοκτόνο που χτυπά το νευρικό σύστημα. Τα πρώτα σημάδια εμφανίζονται συνήθως 30 λεπτά έως 2 ώρες μετά την κατάποση, και χωρίς θεραπεία ο σκύλος μπορεί να πεθάνει από αναπνευστική ανεπάρκεια μέσα σε λίγα λεπτά από την έναρξη των συμπτωμάτων. Οι φόλες είναι παράνομες στην Κύπρο, όμως τα περιστατικά συνεχίζονται: την περίοδο 2015–2020 καταγράφηκαν 39 επιβεβαιωμένα περιστατικά στην ύπαιθρο με 63 νεκρά ζώα, ανάμεσά τους 8 όρνια, ενώ στις αρχές του 2025 σημειώθηκαν τέσσερα περιστατικά με σκύλους και αλεπούδες γύρω από το Ακρωτήρι και την Επισκοπή μέσα σε τρεις μήνες. Οι περισσότερες φόλες εμφανίζονται την κυνηγετική περίοδο.

Τα συμπτώματα: πώς μοιάζει η δηλητηρίαση από φόλα

Τα καρβαμιδικά δηλητήρια όπως το Lannate δίνουν αναγνωρίσιμη εικόνα: έντονη σιελόρροια, μάτια που τρέχουν, ακούσια ούρηση και διάρροια — συχνά όλα μαζί — καθώς και εμετός, κόρες μικρές σαν κουκκίδες, δύσπνοια, μελανιασμένα ούλα και μυϊκοί τρόμοι που εξελίσσονται σε αδυναμία, κατάρρευση ή σπασμούς. Ένα και μόνο από αυτά μετά τη βόλτα αρκεί για να δράσετε. Μην πείτε «ας δούμε αν χειροτερέψει»: το χρονικό παράθυρο μέσα στο οποίο ο κτηνίατρος μπορεί να αδειάσει με ασφάλεια το στομάχι κλείνει μόλις αρχίσουν οι τρόμοι ή οι σπασμοί. Τηλεφωνήστε με την πρώτη υποψία, περιγράψτε τι βλέπετε και ξεκινήστε για την κλινική.

Τι να ΜΗΝ κάνετε — εξίσου σωτήριο με όλα τα υπόλοιπα

Μην προκαλέσετε εμετό αν δεν σας το πει ρητά κτηνίατρος. Αν η φόλα περιείχε καυστική ουσία, καίει δεύτερη φορά στην επιστροφή· κάποιες φόλες κρύβουν γυαλιά ή καρφιά· και ένας σκύλος που τρέμει, σπαράζει ή χάνει τις αισθήσεις του μπορεί να ρουφήξει τον εμετό στους πνεύμονες. Ποτέ αλατόνερο — το αλάτι είναι από μόνο του δηλητήριο, και μισό κουταλάκι μπορεί να βλάψει έναν μικρόσωμο σκύλο. Ούτε ενεργό άνθρακα στο σπίτι: αν περάσει στους πνεύμονες μπορεί να σκοτώσει, και μόνο ο κτηνίατρος ξέρει πότε αντενδείκνυται. Η δουλειά σας είναι μία: μακριά από τη φόλα, ηρεμία, και γρήγορα στον κτηνίατρο.

Γιατί μετράνε τα λεπτά: υπάρχει αντίδοτο

Εδώ είναι η ελπίδα. Το Lannate ανήκει σε οικογένεια δηλητηρίων με αναστρέψιμη δράση στο νευρικό σύστημα, και οι κτηνίατροι έχουν άμεσο αντίδοτο: την ατροπίνη. Σκύλοι που φτάνουν έγκαιρα συνήθως αναρρώνουν μέσα σε περίπου 24 ώρες — γι' αυτό η ταχύτητα νικά τα πάντα. Βοηθήστε τον κτηνίατρο να κινηθεί γρήγορα: πάρτε μαζί τη συσκευασία ή δείγμα της φόλας (ή φωτογραφία), δείγμα από τυχόν εμετό, και να ξέρετε τι φαγώθηκε, περίπου πόσο και πότε. Οργανώσεις διάσωσης στην Κύπρο συστήνουν κάτι ακόμα: αγοράστε αντίδοτο από τον κτηνίατρό σας από πριν, έχετέ το μαζί στη βόλτα και μάθετε τη χρήση του — ρωτήστε τον δικό σας αν ταιριάζει στον σκύλο σας.

Πρόληψη: οι συνήθειες της βόλτας που πιάνουν

Η πιο αποτελεσματική προστασία είναι ένα καλά εφαρμοσμένο φίμωτρο τύπου καλαθιού με προστατευτικό που εμποδίζει το μάζεμα τροφής — ο σκύλος αναπνέει και πίνει νερό, αλλά δεν αρπάζει φαγητό από κάτω. Κρατήστε κοντό λουρί στα επικίνδυνα σημεία (άκρες χωραφιών, κυνηγότοποι, περιοχές με παλιά περιστατικά) και δουλέψτε ένα σταθερό «άφησέ το». Κοιτάζετε το έδαφος μπροστά σας, ειδικά την κυνηγετική περίοδο, και παίρνετε στα σοβαρά τις τοπικές προειδοποιήσεις. Και αναφέρετε κάθε φόλα που βρίσκετε: 1460 στην Αστυνομία και ενημέρωση στο επαρχιακό γραφείο της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας, για να ελεγχθεί η περιοχή και να προστατευτούν άλλοι σκύλοι — και η άγρια ζωή.

Υποψία φόλας: 4 βήματα

Τηλεφωνήστε αμέσως σε κτηνίατρο

Πριν από τα συμπτώματα, πριν από οτιδήποτε άλλο. Πείτε «υποψία φόλας», τι πιστεύετε ότι έφαγε, πόσο και πότε. Ακολουθήστε τις οδηγίες του κατά γράμμα — και ξεκινήστε για την κλινική όσο μιλάτε.

Απομακρύνετε τον σκύλο και κρατήστε τον ήρεμο

Τραβήξτε τον από τη φόλα για να μην καταπιεί κι άλλο. Καμία θεραπεία στο σπίτι: ούτε εμετός, ούτε αλατόνερο, ούτε ενεργός άνθρακας. Ηρεμία, ζεστασιά, και το μάτι σας στην αναπνοή του.

Πάρτε μαζί τα πειστήρια

Βάλτε σε σακούλα τη φόλα ή τη συσκευασία (ή τραβήξτε φωτογραφία), κρατήστε δείγμα από τυχόν εμετό και σημειώστε την ώρα. Χαρίζετε στον κτηνίατρο πολύτιμα λεπτά διάγνωσης.

Αναφέρετέ το

Η φόλα είναι παράνομη. Καλέστε την Αστυνομία στο 1460, ενημερώστε την Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας και προειδοποιήστε όσους βγάζουν βόλτα σκύλους στην περιοχή — μπορείτε να το επισημάνετε και στην κοινότητα του withBobi.

Μάθετε πού θα τρέξετε — πριν χρειαστεί

Με τη φόλα, επιβιώνουν οι σκύλοι που οι άνθρωποί τους δεν έχασαν χρόνο ψάχνοντας. Αποθηκεύστε σήμερα το τηλέφωνο του κοντινότερου εφημερεύοντος κτηνιάτρου — η λίστα μας καλύπτει όλη την Κύπρο.

Κτηνίατροι έκτακτης ανάγκης στην Κύπρο →

← See all the ways to help